Wiesław Hap
ZIEMIA JASIELSKA NASZĄ
MAŁĄ OJCZYZNĄ
Wybitni ludzie regionu.
Region jasielski wydał wielu znanych i cenionych Polaków, synów i córek tej ziemi, którzy zapisali się pięknymi zgłoskami w historii, nauce i kulturze. Na tym terenie przebywali i mieszkali także wybitni ludzie pochodzący z innych okolic, wnosząc istotny wkład w jego rozwój. Niektórzy z nich zyskali szacunek i uznanie, nie tylko w naszym regionie, ale i szeroko poza nim. Oto niektórzy z najznamienitszych ludzi wpisanych na trwale w dzieje i dorobek tej ziemi.
Wojciech ze Żmigrodu - wojewoda sandomierski (żył na przełomie XIII i XIV w.)
Bartłomiej z Jasła
- profesor i reformator Akademii Krakowskiej, wykładał sztuki wyzwolone i teologię (żył na przełomie XIV i XV w.)Zyndram z Maszkowic - miecznik krakowski, wójt i starosta jasielski znany rycerz polski, oboźny wojska polskiego w bitwie pod Grunwaldem, zamieszkiwał na zamku Golesz (żył na przełomie XIV i XV w.)
Piotr Gamrat - arcybiskup gnieźnieński, biskup krakowski, książę siewierski, polityk, humanista, mecenas kultury, pochodził z rodziny szlacheckiej trzymającej wójtostwo w Osieku (żył na przełomie XV i XVI w.)
Marcin Kromer - pochodził z Biecza, kronikarz, pisarz, dyplomata, sekretarz Zygmunta Starego i Zygmunta Augusta, biskup warmiński, autor "Geografii" i "Historii" Polski, prekursor polskiej powieści historycznej i autor traktatów muzycznych (żył w XVI w.)
Piotr Ciekliński - urodził się w Cieklinie, poeta, pierwszy polski komediopisarz, studiował we Włoszech, dyplomata i dworzanin Jana Zamojskiego, właściciel części Lipinek i Rozdziela (żył na przełomie XVI i XVII w.)
Marcin Broniowski - syn właściciela Bieździedzy, dworzanin i sekretarz króla Stefana Batorego, poseł królewski do Tatarów, historyk, kartograf, autor "Opisu Tatarii". (żył na przełomie XVI i XVII w.)
Wacław Potocki - urodził się w Woli Łużańskiej, podstarości biecki i sędzia grodzki, najwybitniejszy poeta polski XVII wieku, autor m.in. "Wojny chocimskiej", "Ogrodu fraszek" i "Pocztu herbów" (żył w XVII w.)
Ewaryst Andrzej Kuropatnicki - ostatni kasztelan biecki rezydujący w Tarnowcu, senator, pisarz, poeta, autor m.in. "Geografii Królestwa Galicji i Lodomerii", dobry i światły gospodarz(żył na przełomie XVIII i XIX w.)
Florian Ziemiałkowski - właściciel Dębowca, działacz polityczny, poseł do Sejmu Krajowego, członek parlamentu austriackiego, minister dla Galicji w rządzie wiedeńskim (żył w XIX w.)
Alojzy Metzger i Antoni Koralewski - wielce zasłużeni burmistrzowie Jasła, za ich włodarzenia miasto i powiat bardzo się rozwinęły i unowocześniły, powstały linie kolejowe, urzędy, gimnazjum, rafineria, sąd (żyli w XIX w.)
Jan Klominek - przybył na teren Trzcinicy i Przysiek z Czech, wybudował i prowadził największy na Podkarpaciu browar, dobry gospodarz, przyczynił się do rozwoju gospodarczego regionu (żył w XIX w.)
Tyt Myszkowski - pochodził z Pielgrzymki, ksiądz, doktor a następnie profesor nauk biblijnych na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie, później wykładał w Greckokatolickiej Akademii Teologicznej we Lwowie, (żył w XIX w.)
Jgnacy Łukasiewcz - aptekarz, pionier przemysłu naftowego na Podkarpaciu, konstruktor lampy naftowej, założył w Ulaszowicach pierwszą na świecie destylarnię ropy naftowej, w Jaśle prowadził aptekę, tu też jest pochowana jego córeczka (żył w XIX w.)
Sylwester Sembratowicz - pochodził z Desznicy, nauki pobierał m.in. w Jaśle, Gorlicach, Przemyślu, Lwowie i Wiedniu, doktorat z teologii uzyskał w Papieskim Kolegium w Rzymie, biskup a następnie kardynał grekokatolicki metropolii lwowsko-halickej (żył w XIX w.)
Henryk Stroka - urodzony w Bączalu Górnym w rodzinie chłopskiej, pedagog i wychowawca, patriota, powstaniec z 1863r., poeta, pisarz, metodyk (żył w XIX w.)
Konstanty Piliński - dziedzic Tarnowca, członek Rady Powiatowej w Jaśle, poseł na Sejm Galicyjski, światły gospodarz, przyczynił się do rozwoju kultury i oświaty na ziemi tarnowieckiej (żył w XIX w.)
Władysław Sarna - ksiądz, gospodarny proboszcz w Szebniach, społecznik, historyk i etnograf, autor "Opisu powiatu jasielskiego" (żył na przełomie XIX i XX w.)
Karol Józef Fischer - jaślanin, proboszcz (m.in. w Tarnowcu), biskup tytularny i sufragan przemyski, pisarz i kaznodzieja, społecznik (żył na przełomie XIX i XX w.)
Stanisław Pawłowski - pochodził z Dębowca, profesor, uznany geograf, rektor Uniwersytetu w Poznaniu, wiceprezydent Międzynarodowej Unii Geograficznej, zamordowany przez hitlerowców w II wojny światowej (żył na przełomie XIX i XX w.)
Rudolf Weigl - profesor zoologii i bakteriologii, wynalazca szczepionki przeciw durowi plamistemu, uczeń gimnazjum jasielskiego (żył na przełomie XIX i XX w.)
Stanisław Pigoń - profesor, wybitny historyk literatury polskiej, najwybitniejszy znawca dzieł A. Mickiewicza, kształcił się i mieszkał w Jaśle (żył na przełomie XIX i XX w.)
Hugo Steinhaus - jaślanin, profesor, ceniony matematyk, jeden z twórców "polskiej szkoły matematycznej" (żył na przełomie XIX i XX w.)
Stanisław Proń - pochodził z Jasła, doktor, historyk, muzeolog, farmaceuta, twórca i dyrektor Muzeum Aptekarstwa w Krakowie (żył na przełomie XIX i XX w.)
Apolinary Kotowicz - urodzony w Bieczu, artysta malarz, uczeń Matejki, profesor rysunku w gimnazjum jasielskim, akwarelista, pedagog (żył na przełomie XIX i XX w.)
Jan Siwiński - syn organisty i nauczyciela z Harklowej, bohaterski powstaniec z 1863r., długoletni zesłaniec i katorżnik syberyjski, po powrocie właściciel dworku w Sadkach a następnie w Mytarce, autor książki "Katorżnik czyli pamiętnik Sybiraka" (żył na przełomie XIX i XX w.)
Ignacy Pinkas - jaślanin, wszechstronny i ceniony artysta malarz, głównie pejzażysta, portretował m.in. samego Marszałka Piłsudskiego (żył na przełomie XIX i XX w.)
Karol Irzykowski - syn właściciela majątku w Błażkowej, krytyk literacki, pisarz, felietonista, recenzent i teoretyk sztuki filmowej (żył na przełomie XIX i XX w.)
Stefan Jaracz - wybitny aktor dramatyczny okresu międzywojennego, uczeń gimnazjum jasielskiego, debiutował na miejscowej scenie (żył na przełomie XIX i XX w.)
Henryk Dobrzański "Hubal" - urodzony w Jaśle, major Wojska Polskiego, sportowiec - olimpijczyk w jeździectwie, dowódca Oddziału Wydzielonego WP, zginął bohatersko w walce z Niemcami (żył na przełomie XIX i XX w.)
Gen. Tadeusz Klimecki i płk Andr
zej Marecki - jaślanie, uczniowie gimnazjum w Jaśle, oficerowie Sztabu Naczelnego Wodza - gen. W. Sikorskiego, zginęli wraz z nim pod Gibraltarem w 1943r. (żyli na przełomie XIX i XX w.)Rodzina Madejewskich (Florentyna, Ludwik, Ludwik jr., Zdzisław)
- bohaterska i patriotyczna rodzina z Jasła, współpracowała z Armią Krajową, zginęli w odwet za odbicie więźniów w miejscowym więzieniu (żyli na przełomie XIX i XX w.)Jan Stapiński - działacz ruchu ludowego, publicysta, organizator Stronnictwa Ludowego, karierę polityczną zaczynał na ziemi jasielskiej w czasie gdy uczęszczał do tutejszego gimnazjum (żył na przełomie XIX i XX w.)
Stanisław "Zbyszko" Cyganiewicz - pochodził z Jodłowej, zawodowy zapaśnik i atleta, kilkakrotny mistrz świata, uczył się w gimnazjum jasielskim (żył na przełomie XIX i XX w.)
Adam Wodziczko - jaślanin, profesor, wybitny botanik, szczególnie zasłużony w dziedzinie ochrony przyrody na ziemiach polskich (żył na przełomie XIX i XX w.)
Marian Gumowski - profesor, znany na świecie numizmatyk i historyk, uczęszczał do gimnazjum w Jaśle, mieszkał także przez jakiś czas w Brzostku (żył na przełomie XIX i XX w.)
Jan Wodyński - jaślanin, znany malarz, pedagog, profesor Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, prace jego autorstwa wystawiane były w wielu miastach w Polsce i za granicą (żył w XX w.)
Józef Garbacik - pochodził z Dobrucowej, profesor historii, filozof, badacz regionalny, autor i redaktor wielu publikacji naukowych, m.in. "Studiów z dziejów Jasła i powiatu jasielskiego" (żył w XX w.)
Stanisław Kadyi - jaślanin, zasłużony dla miasta i regionu lekarz, dr medycyny, człowiek o wielokierunkowych zainteresowaniach, kolekcjoner, zbieracz i badacz, swój dom i dużą część zbiorów przekazał Muzeum Regionalnemu w Jaśle.(żył w XXw.)
Józef Modrzejewski "Lis" - podpułkownik WP, organizator i dowódca Obwodu Związku Walki Zbrojnej i Armii Krajowej Jasło, Kawaler Krzyża Virtuti Militari, dowódca 5 Pułku Strzelców Podhalańskich AK, spoczął na cmentarzu w Jaśle (żył w XX w.)
Literatura:
