Wiesław Hap
ZIEMIA JASIELSKA NASZĄ
MAŁĄ OJCZYZNĄ
Pochodzenie nazw tutejszych miejscowości.
Samo określenie "Podkarpacie" wywodzi się z geografii i topografii a oznacza teren przed Karpatami, obszar leżący przed pasmem gór karpackich. Z kolei termin "ziemia jasielska" to nieco sztuczna, nie uwarunkowana historycznie nazwa mikroregionu, pochodząca od nazwy największego tu miasta oraz od Pogórza Jasielskiego.
Różne jest pochodzenie nazw miejscowości regionu. Zdecydowana ich większość wywodzi się od nazwisk lub imion ich założycieli, bądź właścicieli i od nazw topograficznych. O wiele rzadziej są to nazwy kulturalne. Przyjrzyjmy się zatem etymologii nazw wybranych miejscowości Pogórza i Beskidu Niskiego, czy jak kto woli, ziemi jasielskiej.
 |
 |
 |
 |
| 50. Herb Jasła. | 51. Herb Biecza. | 51a. Herb Brzostku. | 52. Herb Dębowca |
Jasło - nazwa miasta pochodzi od nazwy rzeki Jasiołki (Jasiel, Jasioł); najpierw najprawdopodobniej była nazwa rzeki, która później przeszła i na osadę.
Bączal Dolny i Górny - nazwa do końca nie wyjaśniona, pochodzi albo od potoku przepływającego przez wioskę, lub od nazwiska (imienia?) Bączał.
Biecz - nazwa przypuszczalnie pochodzi od imienia Bijek, Biejek lub od legendarnego zbója Becza, Beskidów lub plemienia Biesów.
Bieździedza - nazwa wywodzi się od nazwiska lub imienia Bieździad, albo od określenia "bez dziada" (w domyśle: bez dziadka, bez ojca, bez dziedzica).
Błażkowa
- nazwa wioski wzięła się od imienia Błażko, Błażej.Bryły - nazwa pochodzenia topograficznego oznaczająca duży kawał ziemi, bryłę.
Brzezowa - nazwa topograficzna pochodząca od drzewa, brzozy.
Brzostek - nazwa topograficzna wzięta od "brzostu", gatunku wiązu.
Brzyska - nazwa topograficzna od "bru", "brzyku", rośliny podobnej do prosa.
Bukowa - nazwa topograficzna pochodząca od drzew bukowych.
Cieklin - nazwa miejscowości najprawdopodbniej wzięła się od imienia "Ciekla".
Czermna - nazwa topograficzna mająca związek z kolorem czerwonym lub czeremchą.
Dębowiec - nazwa topograficzna pochodząca od drzewa dębu.
Dobrynia - nazwa wioski pochodzi albo od określenia "dobry" (dobre ziemie), lub od tzw. "debry" czyli wąwozu leśnego.
Folusz - nazwa kulturalna związana z "foluszem" czyli młynem.
Gądki - nazwa rodowa od nazwiska Gądek.
Gorajowice - nazwa miejscowości pochodzi od osoby Goraj.
Grab - nazwa topograficzna wywodząca się od nazwy drzewa - grab.
Harklowa - nazwa wsi pochodząca od osoby o nazwisku Hartel.
Jabłonica - nazwa topograficzna od drzewa jabłoni.
Jareniówka - nazwa wioski pochodzi od nazwiska osoby - Jaroń.
Jaworze - nazwa topograficzna wzięta od drzewa jawor.
Jodłowa - nazwa topograficzna wywodząca się od drzewa jodły.
Kaczorowy - nazwa pochodząca od osoby i nazwiska Kaczor, ale także z etymologii ludowej ("kacze rowy").
Kąty - nazwa topograficzna, oznacza ukształtowanie terenu, położenie na uboczu, w kącie.
Kłodawa - nazwa pochodzi albo od przepływającego przez wieś potoku, lub od słowa "kłoda" ( w znaczeniu: beczka, korytko, kłoda drewna).
Kołaczyce - nazwa wzięta od nazwiska Kielc lub Kołacz.
Krempna - nazwa topograficzna od rzeki Krempnej i od określenia: krępy, mocny, silny.
Lipnica - nazwa topograficzna od "łęgu" czyli nizinnej, bagnistej łąki.
Łubno - nazwa wsi pochodzi od łuby, łubki - kawałka kory drzewnej lub od rośliny łubin.
Łysa Góra - nazwa topograficzna, oznacza nie zalesioną, pokrytą trawą górę.
Makowiska - nazwa topograficzna wzięta od kwiatów i roślin maku.
 |
 |
 |
| 52a. Herb Kątów. | 53. Herb Kołaczyc. | 54. Herb Nowego Żmigrodu. |
Mrukowa - nazwa pochodząca od imienia osoby Mruk.
Osiek - nazwa topograficzna od "osieki", miejsca na wyrębowisku leśnym, składowiska pni drzewnych.
Osobnica - nazwa topograficzna i przyrodnicza wywodząca się od osiki, osnowy.
Ożenna - ruska nazwa topograficzna od słowa "ożyna" co po polsku znaczyło - jeżyna.
Przysieki - nazwa kulturalna pochodząca od "przysieki"- "przesieki" , miejsca gdzie wycięto drzewa w lesie i założono wioskę.
Rozstajne (Rostajne) - nazwa topograficzna wzięta od położenia miejscowości na rozstajnych drogach, u rozstajnych dróg.
Roztoki - nazwa topograficzna związana z "roztoką", doliną ze strumieniem, rzeką (Jasiołką).
Sądkowa - nazwa wsi pochodzi od osoby o nazwisku Sądek.
Skalnik - nazwa topograficzna wzięta od skały.
Skołyszyn - nazwa pochodząca od osoby i nazwiska Skołysz.
Smarzowa - nazwa pochodzi od osoby Smarz lub jest nazwą topograficzną od "smarza", gatunku grzyba.
Tarnowiec - nazwa topograficzna wywodząca się od krzewu, "tarni".
Trzcinica - nazwa topograficzna związana z trzciną.
Warzyce - nazwa wioski pochodzi od osoby o nazwisku Warga.
Załęże - nazwa topograficzna od określenia miejsca - "za łęgiem" czyli za podmokłą łąką.
Zarzecze - nazwa topograficzna określająca miejsce "za rzeką".
Zimna Woda - nazwa topograficzna związana z położeniem nad wodą, rzeką Jasiołką.
Żmigród - nazwa kulturalna pochodząca od określenia "zwinigrod" czyli "dzwoniący gród" (w sytuacji zagrożenia np. najazdu wroga dzwoniono na mieszkańców grodu i podgrodzia aby schronili się za umocnieniami).
Pochodzenie wszystkich pozostałych i dokładniejsze informacje na temat tu wymienionych nazw miejscowości ziemi jasielskiej można znaleźć w artykule Władysława Lubasia "Nazwy miejscowości powiatu jasielskiego" w "Studiach z dziejów Jasła i powiatu jasielskiego".
Literatura: